Trasa turystyczna
Nasza trasa obejmuje zwiedzenie miejscowej potężnej twierdzy oraz wycieczkę malowniczym szlakiem do Rezerwatu Cisowa Góra i Cisy na zboczu Gór Bardzkich. Wąska droga prowadzi pod górę z kilkoma zakrętami między starymi domami pruskich oficerów.
Na zwiedzanie twierdzy trzeba poświęcić min. 1,5 godz. To kompleks fortyfikacyjny, który ukończony został w 1777 r. z woli króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. Kompleks mógł pomieścić 3756 żołnierzy, olbrzymie zapasy amunicji, opału i żywności. Twierdza składa się z kilku fortec i bastionów, Najwyższy fort Donżon ma 120 m szerokości i 140 m długości, a mur obronny u podstaw 12 m grubości.
Z wałów rozpościera się widok na Góry Bardzkie, Sowie, Przedgórze Sudeckie, a przy dobrej widoczności nawet na Góry Stołowe i Śnieżnik. Jest znamienne, że każda forteca miała wodę ze swej studni. Po drugiej stronie przełęczy w forcie Ostróg na dziedzińcu znajduje się studnia o głębokości aż 84 m, przebita przez skałę. Jest tu też Muzeum Ciężkiej Broni Palnej. Obiekty twierdzy w znacznym zakresie wykuto w skale i dlatego zostały nazwane „Śląskim Gibraltarem”. To unikatowy kompleks obiektów w Polsce, a w pewnym zakresie i w Europie. Twierdza znajduje się na terenie utworzonego w 2003 r. pierwszego w kraju Fortecznego Parku Kulturowego, a w rok później decyzją Prezydenta RP uznana została za jeden z niewielu w Polsce pomników historii (na Dolnym Śląsku są nimi jeszcze tylko Stare Miasto we Wrocławiu, klasztor w Legnickim Polu i zespół opactwa cysterskiego w Krzeszowie). Twierdzę najlepiej zwiedzać czarnym szlakiem turystycznym wzdłuż jego północnej części.
W Srebrnej Górze zwiedzić także należy dwa kościoły – poewangelicki z końca XVI w., który po zniszczeniach zaadaptowano na hotel, i kościół św.św. Piotra i Pawła ufundowany przez cystersów w 1731 r. Od parkingu pod twierdzę zejść należy też w lewo z drogi na Przełęczy Srebrnej w kierunku Wojborza, by obejrzeć nasypy, wiadukty i mosty pozostałe po czynnej do 1931 r. sowiogórskiej kolejce łączącej Dzierżoniów, Pieszyce ze Ścinawką Średnią, której sześciokilometrowy odcinek stanowiła kolejka zębata. Szczególnie polecić trzeba wiadukt Żdanowskiego i most Katarzyny.
Po zwiedzeniu ciekawych obiektów Srebrnej Góry nasza trasa wiedzie obok wsi Żdanów i Mikołajów do rezerwatu „Cisowa Góra”, utworzonego w 1953 r. i obejmującego obszar 18,5 ha. To największe na Dolnym Śląsku skupisko cisów wśród lasu mieszanego. Cis to ceniony gatunek, a trwałe i twarde drewno używano w budownictwie i do produkcji łuków. Rośnie bardzo wolno, a długowieczne osiągają imponujący wiek od kilkuset do dwóch tysięcy lat. Cis jest dzisiaj chroniony.
Kto czuje jeszcze zapas siły, może zaliczyć drugi rezerwat – „Cisy”, odległy o ok. 2 km. Najlepiej te rezerwaty odwiedzić wiosną, kiedy charakterystyczna zieleń ich igieł kontrastuje malowniczo z ciemną zielenią całego krzewu lub jesienią, gdy czerwienieją jagody. Nie dajmy się jednak skusić kolorowym, smakowicie wyglądającym owocom cisu, gdyż ich pestka jest trująca!
Informacje przydatne:
- Srebrna Góra to niewielkie miasteczko leżące na Przełęczy Srebrnej, między Górami Bardzkimi a Sowimi, dawniej nazywane „Perłą Gór Sowich”
- Pierwsze zapiski pochodzą z XIV w. i związane są z wydobyciem rudy ołowiu i srebra.
- Najdogodniejszy dojazd autobusem lub samochodem od Ząbkowic Śl. atrakcyjną krajobrazowo drogą do Nowej Rudy i pod górę wąską ulicą do parkingu przy twierdzy.
- Punkt Informacji Turystycznej: ul. Letnia 10, tel. 74 818 04 18
- W lecie można skorzystać z jednego z największych w województwie dolnośląskim basenu kąpielowego.